Forum Zero - Türkiyenin En İyi Online Oyun Forumu

   


Go Back   Forum Zero - Türkiyenin En İyi Online Oyun Forumu > Eğitim Dünyası > Lise Ansiklopedisi > Türk Edebiyatı


Servet-i Fünun Döneminde Öğretici Metinler

Türk Edebiyatı


Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 21 Şubat 2014   #1
¯¯ĶłŁłÇ_BΣЧ¯¯[BURAK]
RevalatioN - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye Profil Bilgileri
Üyelik tarihi: 02 Kasım 2012
Bulunduğu yer: Ünye/Ordu
Mesajlar: 2.321
Konular: 1119
Rep Puanı: 67972
Rep Gücü: 2327
Rep Derecesi : RevalatioN has a reputation beyond reputeRevalatioN has a reputation beyond reputeRevalatioN has a reputation beyond reputeRevalatioN has a reputation beyond reputeRevalatioN has a reputation beyond reputeRevalatioN has a reputation beyond reputeRevalatioN has a reputation beyond reputeRevalatioN has a reputation beyond reputeRevalatioN has a reputation beyond reputeRevalatioN has a reputation beyond reputeRevalatioN has a reputation beyond repute
Aldığı Teşekkürler: 209
Ettiği Teşekkürler: 217
RevalatioN isimli Üyeye Skype üzeri Mesaj gönder
Standart Servet-i Fünun Döneminde Öğretici Metinler

Servet-i Fünun Döneminde Öğretici Metinler

Batılı anlamda öğretici metinlerle Tanzimat edebiyatında tanışan edebiyatımız bu türe ait birçok örneği Tanzimat edebiyatı döneminde vermiştir. Tanzimat edebiyatındaki öğretici metinlerde sosyal ve siyasi konular işlenirken Servetifünun Dönemi yazarları, dönemin şartlarından dolayı gezi ve hatıra gibi bireysel konularda veya edebî konularda öğretici metinler yazmışlardır. Bu dönemde öğretici metin türlerinden eleştiriye özellikle önem verilmiş ve eleştiri yoluyla sanatçılar hem kendilerine yöneltilen suçlamalara cevap vermişler hem de Servetifünun Edebiyatının tanıtılması için çalışmışlardır.

Servetifünun Edebiyatında Bireysel Konularda Yazılan Öğretici Metinler

Servetifünun nesli istibdat yılları olarak da anılan bir dönemde yetişmiş bir nesildir. Devletin iç karışıklıkları ve isyanları önlemek amacıyla 1839 yılında ilan ettiği Tanzimat Fermanı ve 1856 yılında ilan edilen Islahat Fermanı amaçlanan hedeflere ulaşmamış ve karışıklıklar devam etmiştir. Bunun neticesinde Osmanlı Devleti, dağılma sürecini engellemek amacıyla çok sıkı tedbirler almıştır. Kişisel özgürlüklerin sınırlandığı ve devletin hemen her kesimi izlemeye çalıştığı bu dönemin nesli olan Servetifünuncular kendi içlerine kapanmış ve öğretici metinlerde de bireysel konulara yönelmiştir.

Servetifünun Edebiyatında Gezi Yazısı

Gezi yazısı, bu dönemde öne çıkan bireysel öğretici metin türlerinden biridir. Bu dönemde kısıtlanan seyahat özgürlüğü her ne kadar bu türün gelişmesinde en büyük engelse de insanların uzak ülkeleri merak etmesine de yol açmıştır. Özellikle de sürgüne giden sanatçıların hem o dönemdeki yaşantılarını hem de o bölgelerin yaşamını anlattıkları bu metinler bu türün gelişmesinde önemli bir rol oynamıştır. Gezi yazılarında ya merak edilen ve örnek alınmak istenen Batı ülkelerinin şehirleri ya da her zaman insanlarda merak uyandıran doğu ülkeleri mekân olarak anlatılmıştır. Bireysel öğretici metinlerde dil şiir ve romandan farklı olarak daha sade ve konuşma diline yakındır. Ancak özellikle bu dönemin önemli gezi yazarı ve şairi olan Cenap Şahabettin eserlerinde sanatsal betimlemelere sık sık başvurarak edebî bir üslup kullanmıştır. Bu dönemde gezi türündeki önemli eserler Ahmet İhsan Tokgöz’ün “Avrupa’da Ne Gördüm”; Cenap Şahabettin’in “Hac Yolunda”, “Avrupa Mektupları”, “Suriye Mektupları” ve Afak-ı lrak”tır.

Servetifünun Edebiyatında gezi türünün bir diğer önemli ismi olan Cenap Şahabettin ise ilk önce Servet-i Fünun dergisinde parça parça yayımlanan daha sonra da kitap halinde basılan Hac Yolunda adlı eseriyle bu türe ait ilk örneğini vermiştir. Yazar, görevli olarak gittiği Hicaz ve Mısır yolculuğundaki gözlemlerini bu eserinde anlatır. Cenap Şahabettin’in bir diğer önemli gezi eseri ise Avrupa Mektupları’dır. Bu eserde ise 1917 – 1918 yılları arasında Tasvir-i Efkâr gazetesi için yaptığı Avrupa gezisine ait gözlemleri vardır. Bu eserinde sanatçı Batı ile Osmanlı’yı karşılaştırmış ve o dönemin çözülemeyen problemlerine ait saptamalarda bulunmuştur. Sanatçı, Afak-ı Irak’ta ise Suriye ve Irak izlenimlerini, yaklaşık iki yıl süren bir geziyi, 13 bölümden oluşan bir gezi yazısıyla anlatır. Bunlar yine Tasvir-i Efkâr’da yayımlanır. Benzer bir şekilde oluşturduğu Suriye Mektupları ise 10 mektuptan oluşmuştur.

Servetifünun Edebiyatında Hatıra (Anı)

Servetifünun sanatçılarının yöneldiği bir diğer tür ise hatıradır. Her yönüyle kendilerine Batı edebiyatını örnek alan Servetifünun Edebiyatı sanatçıları o döneme kadar edebî bir değeri olmayan hatıraya önem vermişler ve bu konuda başarılı örnekler ortaya koymuşlardır. Sanatçılar sosyal ve siyasî konulara uzak kalsalar da hatıralarında yaşadıkları dönemi her yönüyle yansıtmışlardır. Hatıralarda gezi yazısında olduğu gibi sade ve konuşma diline yakın bir anlatımı yakalamış olan Servetifünun sanatçıları, bu türde başarılı örnekler vererek bu türün edebiyatımıza yerleşmesini sağlamışlardır. Bu dönemde önemli anı yazarları arasında Halit Ziya Uşaklıgil, Ahmet İhsan Tokgöz, Mehmet Rauf ve Hüseyin Cahit Yalçın vardır.

Hatıra türünün en verimli sanatçısı şüphesiz Halit Ziya Uşaklıgil’dir. Sanatçı, “Kırk Yıl” adını verdiği eserinde ömrünün kırk yılını kapsayan dönemde yaşadığı siyasi ve edebî hatıralarını anlatmıştır. Bir diğer eseri olan “Saray ve Ötesi”nde saraydaki görevi sırasında tanık olduğu olayları anlatır. Servet-i Fünun dergisinin sahibi olan Ahmet İhsan Tokgöz 1888 ile 1914 yılları arasında yaşadıklarını “Matbuat Hatıraları” adıyla yayımlamıştır. Servetifünun Edebiyatının önemli roman yazarlarından biri olan Mehmet Rauf ise hatıralarını “Edebî Hatıralar” adlı eserde toplamıştır. Eser, sanatçının farklı yerlerde yayımladığı hatıralarının toplanmasıyla oluşmuştur. Servetifünun Edebiyatının önemli eleştiri yazarlarından biri olan Hüseyin Cahit Yalçın ise “Siyasal Anılar” ve “Edebiyat Anıları” olmak üzere iki ayrı kitapta anılarını toplamıştır.

Servetifünun Edebiyatında Edebî Tartışmalarla İlgili Öğretici Metinler

Servetifünun Edebiyatında edebî konularda yazılan öğretici metinler eleştiri türünün etrafında gelişmiştir. Eleştiri, bir insanı, bir eseri, bir konuyu doğru ve yanlış yanlarını bulup göstermek amacıyla inceleme anlamına gelir. Eleştirinin edebiyattaki kullanım amacı eseri her yönüyle değerlendirerek onun anlaşılmasını sağlamaktır. Tanzimat sanatçıları Divan edebiyatına aralıksız saldırıp Batılı bir edebiyat için yer açmayı amaçlamışlardır. Açtıkları alana ise Batı edebiyatının başlıca türlerini getirmiş, Fransız klasik ve romantik akımların başlıca yazar ve şairlerini okuyucuyla tanıştırmışlardır. Servetifünun sanatçılarının böyle bir amacı yoktur. Artık Batılı edebiyat ülkede kabul edilmiş ve bu edebiyata ait edebî türler kabullenilmiştir.

Onlar Tanzimat’la başlayan ve o döneme kadar devam eden Türk edebiyatının Batılılaşması konusunda o zamana kadar yapılan çalışmaları çok daha yoğun bir şekilde sürdürerek kesin sonuca hızla ulaşmışlardır. Bu dönemde artık iyice zayıflayan Divan edebiyatını kötülemenin gereği kalmamıştır. Bunun için Servetifünun Edebiyatı sanatçıları, edebî tenkidi kullanarak ya edebî görüşlerini geniş kitlelere yaymaya çalışmışlar ya da kendilerine yöneltilen eleştirilere cevap vermişlerdir.

Servetifünun edebiyatının esaslarını açıklayan yazıların en önemlileri arasında Hüseyin Cahit’in “Edebiyat-ı Cedide’nin Menşei ve Esasları”, Ali Ekrem’in “Şiirimiz”, Tevfik Fikret’in dönemin dil anlayışını incelediği “Lisan-ı Şiir”, Cenap Şahabettin’in “Felsefe-i Evzan” adlı metinleridir. Bu yazıların hepsi Servet-i Fünun dergisinde yayımlanmıştır. Servetifünun Dönemindeki Doğu – Batı mücadeleleri sırasında Divan edebiyatı taraftarlarının polemiğe (kalem kavgası) kaçmaları karşısında Servetifünun sanatçıları mecbur kalmadıkça polemiklere girmemiştir. Elbette ki bunun en önemli nedeni bu dönem sanatçılarının asıl amaçlarının objektif bir tenkit (eleştiri) oluşturmak istemeleridir.

Eleştiri edebiyatımıza bir tür olarak Servetifünun Edebiyatı’nda yerleşir. Bunu gerçekleştirebilmek için de Batılı tenkitçileri yakından izleyerek Batı’nın tenkit metotlarını ve yazarların kullandığı üslup özelliklerini görmüşlerdir. Kendilerine Batı’da olduğu gibi bir edebiyat görüşü oluşturarak eserleri o ölçülere göre değerlendirmişlerdir.

Tanzimat edebiyatının, eserleri içerik yönünden eleştiren ya da sadece eserlerin Batılı olmasıyla ilgilenen eleştirisi karşısında bu bakış açısı, şüphesiz büyük bir yenilikti. Bu bakış açısı ve ufuk farkının en önemli nedeni ise onların edebî kültürlerindeki farklılıktı. Servetifünun sanatçıları Tanzimat edebiyatçılarından farklı olarak Batılı bir eğitim almış ve Batı edebiyatını yakından inceleme fırsatı bulmuşlardır.

Servetifünun Edebiyatına getirilen eleştirilerin başında kullandıkları ağır ve süslü dil gelmektedir. Bu dönem sanatçıları sembolist akımın da etkisiyle ses değeri olan kelimeler kullanmayı amaçlamışlar ve sözlüklerden kullanılmayan birçok kelimeyi bulup çıkartarak eserlerinde kullanmışlardır. Sanatçıların Arapça ve Farsçayı Türkçenin kaynağı olarak görüp buradan kelimeler almaları ağır ve anlaşılması güç bir dil ortaya çıkarmıştır. Bunda elbette ki Tanzimat edebiyatından farklı olarak Servetifünun sanatçılarının halka seslenmek yerine yüksek zümreye seslemeyi amaçlamalarının da etkisi vardır.

Bunun sonucu olarak da Servetifünun Edebiyatı bir “salon edebiyatı” olmuştur. Bu durumu Tanzimat sanatçılarından Ahmet Mithat Efendi ağır bir şekilde eleştirmiş ve Servetifünun sanatçılarına “Dekadanlar” lakabını takarak onlara ağır suçlamalar yöneltmiştir. Ahmet Mithat’in dönem sanatçılarına özellikle dil anlayışları bakımından getirdiği eleştirilere, Hüseyin Cahit cevap vermiştir. Bu dönem öğretici metinlerinin bir kısmı edebî topluluğun kendilerine yöneltilen eleştirileri cevaplaması şeklinde oluşmuştur.

Dekadanlık

Dekadan, (décadent) “düşkünleşmiş” anlamına gelen Fransızca bir kelimedir. 19. yüzyıl sonlarında Fransa ‘da natüralistlere karşı ortaya çıkan sembolizm akımına öncülük eden sanatçılara, edebiyatı soysuzlaştırdıkları ima edilerek verilen isimdir. Akım o zamana kadar gelen edebiyat geleneklerini yıkma yoluna giderek, toplumsal ve sanatsal düzenin dışına çıkmayı planlamıştır. İmgeye karşı aşırı neredeyse hastalık derecesinde duyarlılığa sahip dekadanlar, daha önce görülmemiş imgeler yaratarak bu imgeleri karşılayacak sözcükler oluşturmuşlardır.

Servet-i Fünun döneminde öğretici metinlerin genel özellikleri şunlardır:

Bu dönemde Tanzimat dönemindeki öğretici metinler gibi sosyal, siyasi konular değil; bireysel ve edebi konular işlenmiştir.
Servet-i Fünun dönemi öğretici metinleri gezi yazısı, eleştiri ve anı türünde yoğunlaşmıştır.
Servet-i Fünun döneminde eleştiri türündeki yazılar çoğun*lukla Servet-i Fünun’a dönük eleştirileri (anlaşılmazlık, Batı taklitçiliği vb.) yanıtlama ve topluluğun edebiyat anlayışını ortaya koyma amacı taşır.
Ahmet Şuayp, Servet-i Fünun döneminde eleştiri türündeki yazılarıyla tanınır.



Üye Profil Bilgileri

RevalatioN isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Alt 28 Mart 2014   #2
GulmezBeat23 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye Profil Bilgileri
Üyelik tarihi: 19 Aralık 2013
Bulunduğu yer: Elazığ
Alter: 23
Mesajlar: 351
Konular: 16
Rep Puanı: 2782
Rep Gücü: 355
Rep Derecesi : GulmezBeat23 has a reputation beyond reputeGulmezBeat23 has a reputation beyond reputeGulmezBeat23 has a reputation beyond reputeGulmezBeat23 has a reputation beyond reputeGulmezBeat23 has a reputation beyond reputeGulmezBeat23 has a reputation beyond reputeGulmezBeat23 has a reputation beyond reputeGulmezBeat23 has a reputation beyond reputeGulmezBeat23 has a reputation beyond reputeGulmezBeat23 has a reputation beyond reputeGulmezBeat23 has a reputation beyond repute
Aldığı Teşekkürler: 5
Ettiği Teşekkürler: 25
Standart Cevap: Servet-i Fünun Döneminde Öğretici Metinler

Teşekkürler.



Üye Profil Bilgileri
Yeni Geldim.
GulmezBeat23 isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz

Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Göstermeye Bağlı Edebi Metinler OConner Türk Edebiyatı 1 28 Mart 2014 21:42
Servet-i Fünun Edebiyatı? amed212121 Türk Edebiyatı 1 28 Mart 2014 21:38
Cumhuriyet döneminde anlatmaya bağlı metinler ? amed212121 Türk Edebiyatı 1 28 Mart 2014 21:37
Cumhuriyet Döneminde Göstermeye Bağlı Edebi Metinler ? amed212121 Türk Edebiyatı 1 28 Mart 2014 21:37
Metin2 Tüm Metinler(Resimli) Reveillere Karakter Gelişimi 2 11 Ocak 2014 23:03

Tüm Zamanlar GMT +3 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 05:01.

Sistem Bilgileri Bilinmesi Gerekenler
Powered by vBulletin® Version 3.8.4
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Optimization by vBSEO 3.6.1
User Alert System provided by Advanced User Tagging v3.1.0 (Lite) - vBulletin Mods & Addons Copyright © 2017 DragonByte Technologies Ltd. Runs best on HiVelocity Hosting.
Lütfen Sorunlarınızı Buradan Bize Bildiriniz.

Sitedeki Tüm Paylaşımların Sorumlulukları Paylaşım Sahiplerine Aittir.
Soru Ve Sorunlarınız İçin Lütfen İletişim Bölümünü Kullanınız
Tema Tasarımı ForumZero.Net - Foxin


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460 461 462 463 464 465 466 467 468 469 470 471 472 473 474 475 476 477 478 479 480 481 482 483 484 485 486 487 488 489 490 491 492 493 494 495 496 497 498 499 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509 510 511 512 513 514 515 516 517 518 519 520 521 522 523 524 525 526 527 528 529 530 531 532 533 534 535 536 537 538 539 540 541 542 543 544 545 546 547 548 549 550 551 552 553 554 555 556 557 558 559 560 561 562 563 564 565 566 567 568 569 570 571 572 573 574 575 576 577 578 579 580 581 582 583 584 585 586 587 588 589 590 591 592 593 594 595 596 597 598 599 600 601 602 603 604 605 606 607 608 609 610 611 612 613 614 615 616 617 618 619 620 621 622 623 624 625 626 627 628 629 630 631 632 633 634 635 636 637 638 639 640 641 642 643 644 645 646 647 648 649 650 651 652 653 654 655 656 657 658 659 660 661 662 663 664 665 666 667 668 669 670 671 672 673 674 675 676 677 678 679 680 681 682 683 684 685 686 687 688 689 690 691 692 693 694 695 696 697 698 699 700 701 702 703 704 705 706 707 708 709 710 711 712 713 714 715 716 717 718 719 720 721 722 723 724 725 726 727 728 729 730 731 732 733 734 735 736