Forum Zero - Türkiyenin En İyi Online Oyun Forumu

   


Go Back   Forum Zero - Türkiyenin En İyi Online Oyun Forumu > Eğitim Dünyası > Lise Ansiklopedisi > Fizik


madde ve ısı

Fizik


Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 02 Kasım 2013   #1
Ne Mutlu Türküm Diyene
GROZNIE - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üye Profil Bilgileri
Üyelik tarihi: 21 Nisan 2012
Alter: 31
Mesajlar: 3.862
Konular: 879
Rep Puanı: 235085
Rep Gücü: 3868
Rep Derecesi : GROZNIE has a reputation beyond reputeGROZNIE has a reputation beyond reputeGROZNIE has a reputation beyond reputeGROZNIE has a reputation beyond reputeGROZNIE has a reputation beyond reputeGROZNIE has a reputation beyond reputeGROZNIE has a reputation beyond reputeGROZNIE has a reputation beyond reputeGROZNIE has a reputation beyond reputeGROZNIE has a reputation beyond reputeGROZNIE has a reputation beyond repute
Aldığı Teşekkürler: 375
Ettiği Teşekkürler: 275
Standart madde ve ısı

ISI - SICAKLIK
ISI ( Q ):
Isı, maddelerde bazı kimyasal ve fiziksel olayların gerçekleşmesine neden olur. Bu bölümde ısının neden olduğu fiziksel olaylar incelenecektir.
Isı maddelerin iç enerjisidir. Bu enerjinin kaynağı, moleküllerin birbirine uyguladığı kuvvet ve moleküllerin hareketleridir. Moleküllerin bir birine uyguladığı kuvvetin sonucunda oluşan enerji, potansiyel enerji ( PE ) olarak adlandırılır. Belirgin olarak, madde hal değiştirirken değişir. Moleküllerin hareketlerinin sonucunda oluşan enerji kinetik enerji ( KE ) olarak adlandırılır. Moleküllerin hareket hızları değiştiğinde değişir. Dolayı ile maddeyi meydana getiren moleküllerin enerjisini değiştirecek etkiye ısı denir.
Q = ΔPE + ΔKE
Birimi kalori ( cal ) dir. Joule ile arasındaki bağıntı
1 cal = 4,186 J dir.
ısı kalorimetre ile ölçülür. Skaler bir büyüklüktür.
SICAKLIK
Bir maddeyi meydana getiren moleküller hareketlidir. Bu hareketlilik onların kinetik enerjilerinin bir sonucudur. Maddeyi oluşturan her molekül farklı kinetik enerjilerle hareket etse de bu enerjilerin ortalama bir değeri vardır. Sıcaklık, madde moleküllerinin ortalama kinetik enerjileri ile doğru orantılı fiziksel bir büyüklüktür.
KE α T
Kapalı bir kapta sıcaklığı artan bir gazın yüzeylere uyguladığı basıncın artması gaz moleküllerinin yüzeylere düşük sıcaklıktakinden daha büyük kinetik enerjilerle çarpmalarının sonucudur.
Sıcaklık birimi ısı birimine bağlı olarak kullanılır.
Katı ve sıvılarda ısı birimi Kalori, sıcaklık birimi Celcius ( °C ) dir. Gazlarda ısı birimi Joule, sıcaklık birimi Kelvin ( °K ) dir.
Kelvin sıcaklığı TK , Celcius sıcaklığı TC ise aralarındaki bağıntı
TK = TC + 273 dir.

Farklı Termometrelerin Arasındaki İlişki:
Termometre maddenin ısı etkisiyle genleşme özelliğinden yararlanılarak yapılmıştır. Termometre ölçeği, sıvısının suyun donduğu sıcaklıktaki konumu ile suyun kaynadığı sıcaklıktaki konumu arasının eşit aralıklarla termometrenin duyarlılığı artar.
Günümüzde yaygın olarak üç termometre kullanılır. Bunlar Celcius, Kelvin ve Fahrenheit termometreleridir. Üçünün dışında soru amaçlı termometrelerde tanımlanabilir. Sıvı ve tüp özellikleri aynı olan bölmelendirmesi farklı termometreler aynı ortamda farklı sayı değerlerini okusa da sıvıların yükseklikleri aynıdır.
Dolayısı ile termometreler arasındaki sıcaklık ilişkisi oran - orantı yardımıyla bulunur.

Termometreler aynı ortamda iken, sıvının düzeyi ile suyun donma noktası arasındaki bölme sayısı n nin, suyun donma ve kaynama sıcaklıkları arasındaki bölme sayısı N ye oranı hepsi için aynıdır.


Termometrelerde suyun donma noktası TD ile kaynama noktası TK ile bunların arasındaki bölme sayısı N aşağıdaki gibidir.


Tutuşma ( Yanma ) Sıcaklığı:
Bir maddenin alevli biçimde yanabilmesi için ulaşması gereken sıcaklığa o maddenin tutuşma sıcaklığı denir. Tutuşma sıcaklığı maddenin ayırt edici özelliğidir. Tutuşma sıcaklığına ulaşmamış bir madde alev almaz. Alev almış bir maddenin ısısı alınarak, sıcaklığı tutuşma sıcaklığının altına çekilirse alevi söner.
Bir kağıt parçası ateşe tutulduğunda kısa sürede tutuşurken demire sarılarak ateşe utulursa daha geç tutuşur. Bunun nedeni, verilen ısı demirin alarak kağıdın tutuşma sıcaklığına ulaşmasını geciktirmesidir.
Isının bu özelliği kullanılarak mum alevi üflenmeden de söndürülebilir. Sipral biçimine getirilen metal bir tel, mum alevine tutulursa mum alevini söndürür.
Metaller ısıca iyi iletken olduğundan telin muma tutulması sonucunda yanan ipinin çevresindeki ısı azaldığından ipin sıcaklığı azalır. Su sıcaklık ipin tutuşma sıcaklığının altında bir sıcaklık ise yanan ip söner.

ISI TRANSFERLERİ
Isının, maddeli ya da maddesiz ortamı geçerek bir bölgeden diğer bölgeye yayılmasına ısı transferi denir.
Isı, maddeli ortamda maddenin molekülleri yardımıyla yayılır.
Dolayısı ile maddenin fiziksel özellikleri ısının yayılma hızını etkiler. Isının, içinde hızlı yayıldığı maddeler ısıca iletken, ısının yavaş yayıldığı maddeler ısıca kötü iletkendir. Metalden yapılmış cisimlerin ısı iletkenlikleri oldukça iyi; kuru ve durgun hava, buz, tahta gibi maddelerin iletkenlikleri kötüdür. Aynı ortamda bulunan iki farklı cisme ayrı ayrı dokunulduğunda, iletken olanın sıcaklığı; ortam sıcaksa daha sıcak, ortam soğuksa daha soğuk hissedilir.

Isının Transfer ( Yayılma ) Biçimi:
Isı, maddeli ortamda,
1. İletim
2. Taşıma
maddesiz ortamda ( boşlukta )
3. Işıma
yolu ile yayılır.
Katı cisimlerin molekülleri yalnız kendi bulunduğu yerde titreşebildiğinden, aldıkları ısıyı çevresindeki moleküllere iletirler. Moleküllerin aldıkları ısıyı çevreleri ile paylaşarak yayma biçimine ısının iletim yolu ile yayılması denir.


Atmosferdeki havanın ve sıvının molekülleri serbest olduğundan ısıyı alan moleküllerin yoğunluğu azalarak yükselir. Yoğun olanlar alçalır. Bu döngü tekrarlanarak ısı bütün madde moleküllerine yayılmış olur. Madde moleküllerinin ısıyı kaynaktan kendileri alarak taşıma biçimine ısının taşıma yolu ile yayılması denir.



İki madde aralarında boşluk bulunsa da birbirine ısı aktarabilir. Sıcaklığı olan her cisim yüzey ve sıcaklık büyüklüğü ile doğru orantılı enerji ışıması yapar. Bu ışıma elektromanyetik ışımadır. Boşlukta yayılır. Ancak belli bir enerji düzeyinden sonra görülebilir.


Örneğin, metaller ısıtılırken belli bir sıcaklığa ulaştıklarında aldıkları ısının bir kısmını çıplak gözle görülebilecek biçimde yayarlar. Sıcaklık arttıkça renkleri kırmızıdan sarıya, sonra da beyaza ( akkor ) döner.
Maddenin ısı enerjisini elektromanyetik dalga biçiminde yaymasına ısının ışıma yolu ile yayılması denir.
Maddeler çevrelerinden gelen ısı ışımalarını yüzey büyüklüğü, saydamlığı ve renklerine göre farklı soğururlar ( ısıya dönüştürürler ).
Işığı üzerinde tutup geçirmeyen ( saydam olmayan ) ve yansıtmayan cisimler ışıma etkisinde diğer cisimlere göre daha çabuk ısınır.
Işıma ile en çabuk ısınan cisim siyah renkli cisimdir.

ISI - SICAKLIK İLİŞKİSİ
Bir madde ısındığında ya da soğuduğunda sıcaklığındaki değişme miktarı ısı kapasitesine bağlıdır.
Öz Isı ( c ):
Bir maddenin 1 gramının sıcaklığını 1°C arttırmak için gereken ısı miktarına öz ısı ya da ısınma ısısıs denir. Ayırt edici bir özelliktir.
Birimi cal/ g.°C dir.
Isı Sığası ( C ):
Bir maddenin tamamının sıcaklığını 1°C arttırmak için gereken ısı miktarına ısı sığası ya da ısı kapasitesi denir.
Birimi cal/ °C dir.
Isı kapasitesini büyük olan cisimler zor ısınır ve zor soğurlar. Örneğin denizlerin ısı kapasiteleri karalara göre büyük olduğundan denizler karalara göre geç ısınıp, geç soğurlar. Kara ve denizlerdeki bu sıcaklık farkı atmosferde yoğunluk farklarına dolayısı ile rüzgarın oluşmasına ve atmosferda ısının taşıma yolu ile yayılmasına neden olur.
Isı - Sıcaklık İlişkisi:
Bir maddenin ısı sığası ( kapasitesi ), verdiği ya da aldığı ısının sıcaklık değişimine oranıdır.

Isı - Sıcaklık Grafiği:
Bir maddenin verdiği ya da aldığı ısı enerjisinin maddede meydana getirdiği sıcaklık değişimi grafikle anlatılabilir. Bu olayın grafiği
1. Sıcaklık - ısı enerjisi ya da
2. Sıcaklık - zaman olarak çizilir.
[


Sıcaklık - ısı enerjisi grafiğinde grafik çizgisinin eğimi ısı sığasının tersini verir.
Bir başka değişle sığası ( kapasitesi ) büyük olanın sıcaklığı az değişir ( zor ısınır ).



Böyle bir grafikte iki cismin aynı türden olup olmadığının söylenebilmesi, cisimlerin kütlelerinin bilinmesi ile mümkündür. Cisimlerin öz ısılarının aynı olduğu bilgisine ulaşılıyorsa bu cisimlerin aynı türden olduğu söylenebilir.


Ancak iki maddenin ısı sığaları, ısıtıcıları özdeş olma koşulu ile, karşılaştırılabilir.
Bu durumda sıcaklığı çok değişenin ısı sığası küçüktür.

Erime ve Donma
HAL ( FAZ ) DEĞİŞTİRME
Çevremizde bulunan maddelerin katı, sıvı ya da gaz halinde bulunduğunu görüyoruz. Maddeler, yeterli ısı verildiğinde ya da alındığında, bir halden diğer bir hale geçiş yaptıklarını da gözlemliyoruz.
Maddenin bir halden diğer bir hale geçişine hal değişimi denir.
Erime ve Donma:
Maddelerin katı halden sıvı hale geçmelerine erime, sıvı halden katı hale geçmelerine donma denir.
Bir madde katı halden sıvı hale geçerken çevresinden ısı alırken, sıvı halden katı hale geçerken çevresine ısı verir.
Sabit atmosfer basıncı altında bütün katı maddelerin, katı halden sıvı hale geçtiği belirli bir sıcaklık değeri vardır. Bu sıcaklık değerine erime noktası denir.
Erime noktasına gelmiş bir katı maddenin tamamı, katı halden sıvı hale geçinceye kadar sıcaklığı değişmez.
Erime noktasına gelmiş 1 gramlık katı maddenin aynı sıcaklıkta sıvı hale geçmesi için verilmesi gereken ısıya, erime ısısı denir. L ile gösterilir.
Buna göre m gramlık bir katının tamamını eritmek için gereken ısı miktarı;
Q = m. L eşitliği ile bulunur.
Bir maddenin erime noktası donma noktasına eşittir. Erime noktası ve erime ısısı ayırt edici madde özelliklerindendir


Buharlaşma, Kaynama ve Yoğunlaşma:

Sıvılar her sıcaklıkta buharlaşır. Buharlaşma, sıvının yüzeyinde gerçekleşir. Buharlaşmanın miktarı sıvının sıcaklığı ve yüzey alanının artmasıyla artar. Buharlaşmış bir maddenin tekrar sıvı hale geçmesine yoğunlaşma denir.
Bir madde buharlaşırken çevresinden ısı alır, yoğunlaşırken çevresine ısı verir.
Isıtılan bir sıvının buhar basıncı sıvının yüzeyine etki eden basınca eşit olduğu an, sıvı kaynamaya başlar.
Sabit atmosfer basıncı altında bütün sıvıların içten buharlaştığı ( kaynadığı ) belirli bir sıcaklık değeri vardır. Bu sıcaklık değerine kaynama noktası denir.
Kaynama noktasına gelmiş bir sıvı maddenin tamamı buharlaşıncaya kadar sıcaklığı değişmez.
Kaynama noktasına gelmiş 1 gramlı sıvı maddenin aynı sıcaklıkta buhar ( gaz ) hale gelmesi için verilmesi gerekli ısıya, kaynama ısısı denir. L ile gösterilir.
Buna göre m gramlık sıvının kaynama sıcaklığında tamamının buharlaşması için gereken ısı miktarı;
Q = m. L eşitliği ile bulunur.
Kaynama noktası ve kaynama ısısı ayırt edici madde özelliklerindendir. Isıtılan bir maddenin katı halden gaz haline geçerken sıcaklığının, aldığı ısı ile değişimi aşağıdaki gibidir.


TE : Erime noktası ck : Katı haldeki öz ısı
TK : Kaynama noktası cs : Sıvı haldeki öz ısı
T0 : İlk sıcaklık cg : Gaz haldeki öz ısı
Isıtılan arı bir madde, hal değiştirirken moleküllerinin kinetik enerjileri değişmez, potansiyel enerjileri ise artar. Sıcaklığı artarken kinetik enerjileri artar, fakat potansiyel enerjilerindeki değişme önemsizdir.
Basıncın Erime ve Kaynama Noktasına Etkisi:
Maddeler ısıtıldığında iç enerjileri arttığından moleküllerin bir arada durmaları zorlaşır ve katı halden sıvıya, sıvıdan da gaz haline geçerler. Basınç, maddeleri bir arada tutan etkenlerden biridir. Dolayısı ile basınç değişiklikleri kaynama ve erime noktalarını değiştirir.
Isıtılan maddelerin geneli hal değiştirirken hacmini arttırır. Basınç değişimi bu genleşmeyi engellediğinden maddelerin erime ve kaynama noktaları yükselir.
Su ve bir kaç maddenin, erirken hacmi azalır. Bu nedenle basınç bu maddelerin erime noktalarını düşürür.
Maddenin Saflık Derecesinin Erime ve Kaynama Noktasına Etkisi:
Maddelerin saflık derecesi erime ve kaynama noktalarını etkiler. İki ya da daha fazla saf maddenin fiziksel özelliklerini kaybetmeden birlikte bulunduğu madde yapısına karışım denir. Karışımın her yerinde aynı özellik görülüyorsa bu maddelere çözelti de denir.
Bu sıvıda katı madde çözündüğünde çözeltinin kaynama noktası sıvının saf durumdaki kaynama noktasından yüksek olur.
Bu tür sıvılar ( tuzlu su - şekerli su ) kaynarken sıcaklık artar.
Bir sıvıda başka bir sıvı çözündüğünde çözelti kaptaki sıvı sayısınca kaynar. Bu tür sıvılar ( alkol + su ) kaynarken sıcaklıkları değişmez.

MADDELER ARASINDA ISI ALIŞ - VERİŞİ
Aynı ortamda bulunan maddelerin arasında sıcaklık farkı varsa maddelerin sıcaklıkları eşit olana kadar birbiriyle ısı alış verişi yaparlar.
Birbirinden ısı alıp veren maddelerin ısı alış verişinin tamamlandığı duruma ısıl denge, maddelerin ısıl dengeye ulaştıklarındaki sıcaklığa denge sıcaklığı denir.
Isı akışı sıcaklığı yüksek olandan düşük olana doğrudur. Denge sıcaklığı TD, ısı vereninin sıcaklığı TV ile sı alanın sıcaklığı TA nın arasında bir değerdir.
TV > TD > TA
Isı alış verişi yapan maddelerin çevresi, ısıca yalıtılmış ise maddelerin ısı değişimleri ( alınan ve verilen ısı ) birbirine eşittir.


Maddeler ısı alış verişi yaparken hal değiştirmiyorsa denge sıcaklığı TD ;
mvcv( TV - TD ) = mAcA ( TD - TA )


maddelerin ilk ısılarının toplamının, toplam ısı sığasına oranı eşitliği ile hesaplanır. Isı alan ve veren maddelerin ısı sığaları CA ve CV eşit ise maddelerin sıcaklıkları eşit değişir. Dolayısı ile denge sıcaklığı maddelerin ilk sıcaklıklarının ortalamasıdır.


Isı sığaları CA ve CV farklı ise sığası büyük olanın sıcaklığı az değişir. Denge sıcaklığı ortalama değer ile sığası büyük olanın sıcaklığı arasında bir değerdir.



Üye Profil Bilgileri
[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...]
Bu ezanlar-ki şahadetleri dinin temeli- Ebedi yurdumun üstünde benim inlemeli
Ey şehid oğlu şehid, isteme benden makber,
Sana ağuşunu açmış duruyor Peygamber…
GROZNIE isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz

Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Madde Alış-Verişi Perfect Biyoloji 0 22 Ekim 2013 22:11
UEFA'yı CAS'an 4 madde (!) Kheron Fenerbahçe 0 22 Ağustos 2013 12:26
35. Madde nedir? TSK 35. Madde neleri kapsıyor? CrayzTurk Güncel Haberler 0 01 Temmuz 2013 22:17
Her 2 madde de değişmeli ALL STAR Trabzonspor 0 30 Nisan 2013 17:11
Madde – Anti-madde simetirisi bir kez daha doğrulandı CarmeLo Bilim ve Teknoloji 0 20 Nisan 2013 14:28

Tüm Zamanlar GMT +3 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 21:59.

Sistem Bilgileri Bilinmesi Gerekenler
Powered by vBulletin® Version 3.8.4
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Optimization by vBSEO 3.6.1
User Alert System provided by Advanced User Tagging v3.1.0 (Lite) - vBulletin Mods & Addons Copyright © 2017 DragonByte Technologies Ltd. Runs best on HiVelocity Hosting.
Lütfen Sorunlarınızı Buradan Bize Bildiriniz.

Sitedeki Tüm Paylaşımların Sorumlulukları Paylaşım Sahiplerine Aittir.
Soru Ve Sorunlarınız İçin Lütfen İletişim Bölümünü Kullanınız
Tema Tasarımı ForumZero.Net - Foxin


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460 461 462 463 464 465 466 467 468 469 470 471 472 473 474 475 476 477 478 479 480 481 482 483 484 485 486 487 488 489 490 491 492 493 494 495 496 497 498 499 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509 510 511 512 513 514 515 516 517 518 519 520 521 522 523 524 525 526 527 528 529 530 531 532 533 534 535 536 537 538 539 540 541 542 543 544 545 546 547 548 549 550 551 552 553 554 555 556 557 558 559 560 561 562 563 564 565 566 567 568 569 570 571 572 573 574 575 576 577 578 579 580 581 582 583 584 585 586 587 588 589 590 591 592 593 594 595 596 597 598 599 600 601 602 603 604 605 606 607 608 609 610 611 612 613 614 615 616 617 618 619 620 621 622 623 624 625 626 627 628 629 630 631 632 633 634 635 636 637 638 639 640 641 642 643 644 645 646 647 648 649 650 651 652 653 654 655 656 657 658 659 660 661 662 663 664 665 666 667 668 669 670 671 672 673 674 675 676 677 678 679 680 681 682 683 684 685 686 687 688 689 690 691 692 693 694 695 696 697 698 699 700 701 702 703 704 705 706 707 708 709 710 711 712 713 714 715 716 717 718 719 720 721 722 723 724 725 726 727 728 729 730 731 732 733 734 735 736